By Jim Lloyd Dongiapon
––
Nagtagbo ang mga sakop sa lumad nga mga tribo ug mga relihiyosong grupo atubangan sa kapitolyo sa South Cotabato nga nahimutang sa Alunan Avenue, Dakbayan sa Koronadal Miyerkules, Hunyo 1, aron ipadayag ang ilang mga sentimento bahin sa pagtangtang sa open-pit mining ban sa ilang probinsya.
Samtang nagpabiling lig-on ang mga relihiyosong grupo sa pagbatok sa open-pit mining, gihagit kini sa mga etnikong Blaan ug T’boli, kinsa nagpadayag sa pagsuporta nila sa paggamit sa ilang mga yutang kabilin alang sa open-pit mining.
Aron malikayan ang posibleng pagbugno sa duha ka grupo, daling gipakatap ang South Cotabato PNP ang ilang Crowd Control Team aron masiguro ang kaluwasan sa mga nagaprotesta.
Nag-organisa ug prayer march ang mga anti-mining group, nga gipangunahan sa Diocese of Marbel, alang sa pagsubli sa ilang panawagan ngadto kang South Cotabato Governor Reynaldo Tamayo, Jr. aron i-veto ang ordinansang naga-amyenda sa Environment Code of the province nga magpatugot sa open-pit mining.
Matud nila, ang veto dili lang makapanalipod sa kinaiyahan gikan sa dagkong kadaot ilabi na sa mga watershed sa mga silingang probinsya, kung dili lakip na sab ang mga umaabot ga henerasyon sa mga South Cotabateño.
Sa laing bahin, ang Indigenous Cultural Communities of Tampakan and other Municipal ICCs of South Cotabato, nga gilangkuban sa mga etnikong Blaan ug T’boli, ang nagtapok-tapok aron suportahan ang responsableng pagmina, ug mipadayag nga “ang mga minerales nga gihatag sa Ginoo, gamiton sa hustong paagi.”
Nagatuo usab sila nga ang pagwagtang sa ban ang makamugna og daghanang panginabuhi og trabaho alang sa ilang sektor sanglit ang open-pit mining, ginaingong makamugna og di mubaba sa US$200 million kon ₱10.49 billion subway sa kasamtangang exchange rates gikan sa copper deposits sa lungsod sa Tampakan.
Namulong si Governor Tamayo sa duha ka habig ug miingon kanila nga iyang nadungog ang ilang mga hangyo ug nagpasalamat usab siya kanila tungod sa malinawong pagpahigayon sa ilang mga kalihukan.
Iyang gipasalig sa mga nahisgutang grupo nga ginahuman na sa technical working group ang ilang pagsusi, ug mihangyo usab siya sa mga South Cotabateño nga hatagan siya og oras sa pagdesisyon labot sa dangatan sa maong ordinansa.
“Ginahambal ko man sa inyo nga ang desisyon, ginalantaw ta gid kung ano gid ang matuodtuod nga makamaayo, ano gid ang matuodtuod nga dapat nga maging desisyon naton. So, tagaan niyo ako sang time nga mag-decide bilang Gobernador ninyo. Amo lang man gid akon ginahangyo sa inyo tanan (Ginaingon ko sa inyo nga sa pagdesisyon, ginatan-aw gyud namo kung unsa gayud ang maayo, kung unsa gayud ang dapat nga mamahimong desisyon nato. Hatagan ninyo ako og oras nga magdesisyon isip inyong Gobernador. Mao lang kana ang ginahangyo nako sa inyong tanan),” sumala ni Tamayo.
Niadto lamang milabayng semana, mibotar ang South Cotabato Provincial Board 9-5 batok sa mosyon nga i-retrieve ang ordinance nga muamyenda sa kasamtangang Environment Code nga magtugot na sa mga operasyon sa open-pit mining operations sa ilang probinsya