By: Jim Lloyd Dongiapon
Sa hinapos sa semana, ang Tropical Storm Paeng (international name “Nalgae”) miguba sa pipila ka bahin sa nasud, diin labing nabatian ang epekto niini sa Central Mindanao bag-o pa man kini mihimo sa una niining landfall sa Virac, Catanduanes sa sayong takna sa oras niadtong Sabado, Oktubre 29.
Isa sa mga labing grabeng naapetukuhan ang Barangay Kusiong sa lungsod sa Datu Odin Sinsuat sa Maguindanao del Norte, ug ginakonsiderar na kini isip “ground zero” sa pagdasdas sa TS Paeng.
Gani, halos hingpit nga nabanlas ang maong barangay tungod sa mga pagdahili sa yuta og kalit nga pagbaha hatod sa kusog ug padayong pag-ulan niadtong Biyernes, Oktubre 28.
Gisugdan sa Philippine Coast Guard (PCG) ang usa ka search and rescue operation human makadawat og mga asoy nga dunay nangawala nga mga tawo sa lugar; nausab ang maong operasyon ngadto na sa usa ka search and retrieval operation.
Sumala sa PCG, 20 ka mga patayng lawas sa mga biktima ang napalgan nila sa kagun-oban subay sa ilang ihap niadtong Dominggo, Oktubre 30. Mibalikl sila sa maong lugar aron pangitaon ang lima pa ka mga nangawala gamit ang minantinil nga mga kahoy alang sa pagpangita sa mga lawas sa biktima.
Upat sa lima ka mga tawong nangawala mga masuso pa, ug ang usa tigulang nga babaye.
Sa pagsulat niining balita, nagapadayon pa ang pagpangita sa PCG sa mga nangawalang residente.
Samtang, gikaingon ni Jaffer Sheen Sinsuat, Kapitan sa Barangay Kusiong, nga nahitabo ang trahedya dihang ang usa ka bahin sa Mount Minandar, usa sa mga tourist attraction sa Datu Odin Sinsuat, ang midahili ug milamoy sa ilang barangay.
Gihulagway niya ang insidente nga “wala damha” sanglit kini ang unang higayon nga nakasinati ang ilang lugar og ingon ato ka grabe nga pagdahili sa yuta.
Human sa pagkapalgan sa mga minatay sa Barangay Kusiong, gikataho sa National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) karong Lunes, Oktubre 31, nga misaka na ngadto sa 98 ang ihap sa nangamatay.
Sa laing bahin, sumala sa labing ulahing weather bulletin gikan sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA), subling mikusog si Paeng ngadto sa usa ka Severe Tropical Storm ug ulahi kining nasiplatan 375 kilometetros kasadpan sa Dagupan City, Pangasinan. Duna kini gikusgon sa hangin nga moabot sa 95 km matag oras ug paghaguros nga moabot ngadto sa 115 km/oras. Nagalihok kini 10 km/oras. pa-amihanang-kasadpan.
Laing daut sa panahon sab ang anaa karon sa Philippine Area of Responsibility, ug mao ang Tropical Storm Queenie. Ulahi kining nasiplatan 815 km sidlakan sa Northeast Mindanao. Duna kini gikusgon sa hangin nga moabot sa 65 km/oras ug paghaguros nga moabot ngadto sa 85 km/oras. Nagalihok kini pa-kasadpan habagatang-kasadpan sa gipaspasong 10 km/oras.