By Jim Lloyd Dongiapon
Ginaplano karon sa Dakbayan sa Tagum sa Davao del Norte nga himuong umahan sa durian ang mga gi-abandonang plantasyon sa saging sa ilang dakbayan.
Pagabuhaton kini agig pagtabang nga matubag ang panginahanglan sa mga eksport ngadto sa China isip kabahin sa “Durian Protocol,” kon usa ka protocol sa phytosanitary requirements alang sa pag-eksport sa mga lab-as nga durian gikan Pilipinas paingon sa China tali sa Department of Agriculture (DA) ug sa General Administration of Customs sa China.
Matud ni Tagum City Mayor Rey Uy, ila nang gisugdan ang pagpahigayon og mga survey aron masuta kung pila ka ektarya sa yuta ang pagagamiton sa pagpananom sa durian.
Gibutyag sab ni Uy nga dul-an sa 300 ka mga lokal nga mag-uuma ang nagpakita og interes sa pagpananom og durian.
Dugang niya, gumikan sa nagkadaghang pag-ugmad, ilabi na sa mga proyektong pabalay, sa sentro sa dakbayan ug sa kawad-on sa magamit nga yuta, ang mga bukirong barangay mao’y gitinguha alang sa pag-uma og durian.
Ginadesisyonan pa sa lokal nga panggamhanan kung unsa nga klase sa durian ang itanom nga mahisubay sab sa mga sumbanang gitakda sa China.
Usa ang “Durian Protocol” sa 14 ka kasabotan nga gilagdaan nila Philippine President Ferdinand “Bongbong” Marcos, Jr., ug Chinese President Xi Jinping Enero karong tuiga.
Kabahin and durian sa $2.09 billion nga fruit export deal ngadto sa China nga naglakip sab sa ubang tropikal nga prutas sama sa saging ug lubi.